Na rozwój edukacji – a co za tym idzie, na zapotrzebowanie na odpowiednie budynki szkolne zapewniające właściwe warunki do realizacji celów kształcenia – ogromny wpływ mają czynniki polityczne, administracyjne i demograficzne, a także trendy społeczne, ogólny rozwój wiedzy oraz potrzeby gospodarki w zakresie kształcenia przyszłych pracowników. Nie powinny więc dziwić liczne modyfikacje, takie jak otwieranie i zamykanie szkół, ich przenoszenie, zmiany profilu czy numeracji. Są to jednak fakty, które znacząco utrudniają systematyczny opis działalności placówek oświatowych na terenie naszego miasta. Podjąłem się tego zadania, ponieważ panujące w tym obszarze niejasności są znaczne. Mam nadzieję, że ich uporządkowanie pozwoli przekazać Państwu interesujące i wartościowe informacje. Przyjąłem podział na dzielnice miasta, a w ich obrębie szkoły będą prezentowane według aktualnych nazw oraz dat oddania do użytku. W części pierwszej skupiłem się na placówkach zlokalizowanych w dzielnicach: Piekary Centrum, Szarlej, Szarlej Miejski, Osiedle Wieczorka, Józefka oraz Kozłowa Góra.
Pustostan, ul. ks. J. Popiełuszki 1, 41-940 Piekary Śląskie
Budynek, o długiej i bogatej historii, na przestrzeni lat pełnił różnorodne funkcje: od szkoły parafialnej, przez podstawową szkołę specjalną, po Młodzieżowy Dom Kultury. Obecnie pozostaje nieużytkowany. Najstarsze wzmianki o działalności edukacyjnej na terenie Piekar pochodzą z 1679 r. Wówczas Jezuici przejęli probostwo w Wielkich Piekarach, a wraz z nim obowiązek utrzymywania „rektora szkoły”. Z kolei dokumenty z 1734 r. potwierdzają istnienie w Piekarach księdza wikarego szkolnego, który – jak odnotowano – „wyjątkowo i w Radzionkowie chrzcił”. Szkoła parafialna, tzw. organistówka, prowadzona przez Jezuitów, funkcjonowała w tym miejscu prawdopodobnie już w XVII wieku. W latach 1828-1829 wybudowano na nowych fundamentach i prawdopodobnie na miejscu drewnianych budynków nową szkołę wraz z budynkiem gospodarczym. W otwarciu szkoły w czerwcu 1829 r. uczestniczył landrat bytomski, hrabia Henckel von Donnersmarck. Wartości historycznej budynkowi szkolnemu dodaje fakt bezpośredniego zaangażowania proboszcza piekarskiego ks. Jana Ficka w nadzorowanie budowy obiektu. W latach 1876-1877 nastąpiła rozbudowa budynku o trzy sale lekcyjne oraz dwa mieszkania dla nauczycieli. Po II wojnie światowej budynek został kolejny raz przebudowany i uzyskał obecny wygląd. W latach 1922-1928 działał tam razem ze szkołą Posterunek Policji Piekary Wielkie. W latach 1935-2017 z przerwami (od roku 1960 w całości) budynek był użytkowany przez Publiczną Szkołę Powszechną Specjalną nr 8, a później mieścił się w nim Zespół Szkół Specjalnych im. Marii Grzegorzewskiej w Piekarach Śląskich (przeniesiony później do budynku byłej 10-tki przy ul. Armii Krajowej). Następnie działał w budynku Młodzieżowy Dom Kultury, a aktualnie budynek oczekuje swych dalszych losów jako pustostan. W literaturze nie znalazłem odnośnika do roku 1727 widniejącego na elewacji od strony ul. Bytomskiej. Z pewnością jednak nie jest to data budowy obiektu, który aktualnie decyzją z dnia 11 lutego 2025 r. został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych woj. śląskiego.
Młodzieżowy Dom Kultury nr 2, ul. Bytomska 152, 41-940 Piekary Śląskie
Budynek obecnego Młodzieżowego Domu Kultury nr 2 przy ul. Bytomskiej 152 został wybudowany w 1888 r. z cegły klinkierowej, którą później zakryto szarym tynkiem. Dopiero podczas remontu ukończonego w 2023 r. budynkowi przywrócono dawny blask, odkrywając jego pierwotne piękno. W byłym ogrodzie szkoły parafialnej wybudowano szkołę mieszczącą osiem sal lekcyjnych. Szkole nadano nr 1. Była to Piekarska Szkoła Wiejska (Dorfschule), a po plebiscycie w 1921 r. Polska Szkoła Ludowa wyłącznie z polskimi nauczycielami, którzy przybyli z Krakowa i Warszawy. Po II wojnie światowej mieściła się w tym budynku Szkoła Podstawowa nr 5 (przeniesiona do nowego gmachu przy ul. Chopina w 1961 r.). Następnie do 2000 r. była w nim Zasadnicza Szkoła Zawodowa, a dalej do 2017 r. działał tam Zespół Szkół Specjalnych im. Marii Grzegorzewskiej w Piekarach Śląskich. Wcześniej z budynku korzystała Publiczna Szkoła Powszechna Specjalna nr 8.[1] Kolejnym lokatorem stał się Młodzieżowy Dom Kultury nr 2. Na terenie miasta szkoła znana jest też pod nazwami „Betlyjka” i „Hilfka”. W tym miejscu polecam lekturę książki Przygraniczne niebo pióra Alfreda Georga Seidla (oryginał: Himmel über Grenzen), gdzie autor w rozdziale Piekarska Szkoła Wiejska ciekawie opisuje, jak działała edukacja w latach 20. poprzedniego stulecia.
Pustostan, ul. Bytomska 343, 41-940 Piekary Śląskie
Dawna Szkoła Podstawowa nr 2 / nr 7 koło „Dwora”. Już niespełna 8 lat po oddaniu do użytku szkoły nr 1 powstało zapotrzebowanie na kolejne miejsca edukacji. Grunt pod budowę nowej szkoły został nabyty od zarządu Dworu Donnersmarcka (później przekształconego w PGR). Budowę rozpoczęto w czerwcu 1896 r., a oddano do użytku 1 kwietnia 1897 r. Szkole nadano nr 2 (Schule II). Później placówka działała jako szkoła nr 7. Ostatnim rokiem działania szkoły podstawowej w obiekcie był rok szkolny 1973/1974. Po jej likwidacji budynek stał się siedzibą Wydziału Oświaty i Wychowania. Od 2000 r. znajdował się tam Zamiejscowy Wydział Sądu Rejonowego i Ośrodek Zamiejscowy Prokuratury Rejonowej z Tarnowskich Gór. Obecnie pozostaje bez funkcji, wystawiony jest na sprzedaż (stan na 2025 r.). Aktualnie w pobliżu są budowane nowe bloki mieszkalne. W najbliższym sąsiedztwie funkcjonuje przedszkole.
Katolicka Szkoła Podstawowa im. św. Joanny Beretty Molli w Piekarach Śląskich, ul. Bytomska 207, 41-940 Piekary Śląskie
Dawna Szkoła Podstawowa nr 3 / nr 6 / nr 7. Niedługo po wybudowaniu szkoły nr 2 stało się konieczne otwarcie kolejnej placówki. Budowę rozpoczęto we wrześniu 1902 r. na parceli kupionej od niejakiego Ryboka. Jej poświęcenie oraz oddanie do użytku nastąpiło 5 października 1903 r. Wtedy była to szkoła nr 3. Już w 1909 r. rozpoczęto rozbudowę szkoły o kolejne sześć sal lekcyjnych, a oddanie do użytku nastąpiło w 1910 r. Uczyło się tam wtedy 764 uczniów w 12 klasach prowadzonych przez 12 nauczycieli. Po II wojnie światowej szkoła otrzymała nr 6, a po zamknięciu szkoły koło „Dwora” w 1974 r. zmieniła numer na 7. W latach 2000-2016 z budynku korzystała Zasadnicza Szkoła Zawodowa im. Stanisława Ligonia. Pobliski sklep spożywczy „u Hojki” był chętnie odwiedzany przez uczniów na przerwach. Kupowano świyże żymły i kiszono kapusta. Na pocztówce z 1909 r. szkoła odgrywała rolę drugoplanową. Na terenie przed szkołą ukończono w tymże roku budowę remizy strażackiej wraz z wolnostojącą wieżą ćwiczeń. Z początkiem lat 70. budynki strażackie zostały rozebrane. Bezpośrednio w sąsiedztwie szkoły mieściło się przedszkole, a wcześniej znajdowała się tam kuchnia, w której dziewczynki uczyły się gotowania (tzw. Kochschule). Obecnie obiekt zajmuje Filia nr 2 Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Teodora Heneczka. Budynek pierwotnej „trójki” aktualnie zajmuje Katolicka Szkoła Podstawowa im. św. Joanny Beretty Molli w Piekarach Śląskich. Szkoła znana była wcześniej pod nazwą „u Dutka”.
Miejska Szkoła Podstawowa nr 2 w Piekarach Śląskich przy ul. ks. Jerzego Popiełuszki 8, 41-940 Piekary Śląskie
Trzykondygnacyjny, kryty płaskim dachem modernistyczny budynek usytuowany na zboczach wzgórza Cerekwica to ostatnia szkoła, którą wybudowano w Piekarach przed II wojną światową. Konieczność zrealizowania inwestycji wynikała z przepełnienia szkoły nr 1 w pobliżu Bazyliki. Wykonawcą projektu była piekarska firma Jan Kuna (junior). Szkołę wybudowano i wyposażono w 1935 r., a oddano do użytku w 1937 r. jako Publiczną Szkołę Powszechną nr 4 im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. Po wojnie w budynku mieściła się Szkoła Podstawowa nr 4, która w 1999 r. została przekształcona w Miejskie Gimnazjum nr 2. Obecnie budynek zajmuje Miejska Szkoła Podstawowa nr 2.
Miejska Szkoła Podstawowa nr 9 z Oddziałami Integracyjnymi im. Gustawa Morcinka, ul. ks. kpt. G. Waculika 10, 41-943 Piekary Śląskie
Szkoła powstała w związku z uruchomieniem Kopalni Węgla Kamiennego „Julian”. Dla pracowników kopalni wybudowano bloki mieszkalne tzw. Starego Osiedla, natomiast dla ich dzieci w 1955 r. otwarto szkołę. Już od początku placówka borykała się z poważnym problemem przepełnienia - uczyło się w niej ponad 1500 dzieci, a zajęcia odbywały się w systemie trzyzmianowym. Podczas uroczystości z okazji 25-lecia szkoły ówczesna dyrektor, Bronisława Morawska, wspominała, że początkowe warunki nauki były bardzo trudne. Brak dróg i chodników sprawiał, że w czasie intensywnych opadów deszczu pierwszoklasistów trzeba było przenosić na rękach przez błoto. Rozbudowa osiedla oraz stale rosnąca liczba dzieci spowodowały konieczność budowy kolejnych szkół na tym terenie.
Zespół Szkół Specjalnych w Piekarach Śląskich, ul. Armii Krajowej 2, 41-943 Piekary Śląskie
24 kwietnia 1959 r. powołano Społeczny Komitet Budowy Szkoły Podstawowej nr 10. Budowę zrealizowano w rekordowym tempie – w zaledwie 129 dni. Już 1 września 1959 r. odbyło się uroczyste rozpoczęcie roku szkolnego oraz przekazanie kluczy kierownikowi szkoły. Szkoła przy ul. Armii Krajowej 2 na Osiedlu Wieczorka wielokrotnie zmieniała swoją nazwę. W 1960 r. nadano jej patrona i odtąd funkcjonowała jako Szkoła Podstawowa nr 10 im. Janka Krasickiego. W kolejnych latach działała jako Miejska Szkoła Podstawowa, a następnie jako Miejskie Gimnazjum nr 1. Od 1 września 2017 r. w budynku mieści się Zespół Szkół Specjalnych, w skład którego wchodzą: Miejska Szkoła Podstawowa Specjalna im. Marii Grzegorzewskiej oraz Szkoła Specjalna Przysposabiająca do Pracy.
Miejska Szkoła Podstawowa nr 5 im. Wawrzyńca Hajdy w Piekarach Śląskich, ul. F. Chopina 11, 41-940 Piekary Śląskie
Szkoła została wybudowana w 1961 r. w ramach programu „1000 szkół na 1000-lecie Państwa Polskiego”. Świadczy o tym napis „Pomnik Tysiąclecia 1961” na podłodze w pobliżu wejścia. Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z dnia 28 grudnia 1961 r. ulica do nowo wybudowanej szkoły im. Juliana Marchlewskiego prowadząca od ul. Pod Lipami otrzymała również jego imię. W 1975 r. nazwa została zmieniona na ul. Chopina. Ze względu na basen, nowoczesną halę sportową oraz boiska i bieżnie szkoła była jedną z najbardziej znanych na terenie miasta i w okolicy wśród dzieci uczących się pływania. Miałem przyjemność uczęszczać do tej szkoły w latach 1979-1981 po przeprowadzce z ul. Wawrzyńca Hajdy na ul. Jaworową.
Miejska Szkoła Podstawowa nr 11, ul. Śląska 8, 41-943 Piekary Śląskie
Kolejna szkoła wybudowana na terenie Osiedla Wieczorka, aby zaspokoić rosnące zapotrzebowanie na miejsca nauczania w tym rejonie miasta. Szkoła została oddana do użytku w 1965 r.
Urząd Miasta Piekary Śląskie, ul. Bytomska 84, 41-940 Piekary Śląskie
Początki szkolnictwa w Szarleju łączą się z otwarciem filii szkoły piekarskiej 6 marca 1862 r. w parterowym domu nauczyciela Simona Langera przy obecnej ul. Kanałowej. Pomimo wynajęcia nowych pomieszczeń budynek szkolny stawał się zbyt ciasny dla rosnącej liczby uczniów, co wymusiło podjęcie decyzji o budowie nowej szkoły. Parcelę pod budowę nowego gmachu zakupiono od piekarskiego dworu. Projekt architektoniczny wykonał Paul Jackisch z Bytomia (autor wielu wybitnych dzieł architektury Śląska), a miejscowy budowniczy Karol Ogórek (Carl Ogorek) odpowiedzialny był za prace budowlane. Budynek został oddany do użytku 7 listopada 1871 r. jako Katholische Volksschule – katolicka szkoła ludowa. Pierwotnie miał dwie kondygnacje. Od 1872 r. dzieci z tzw. Kolonije (Kolonia Brzozowice, obecnie tereny przemysłowe Montometu oraz linia przebiegu autostrady) przeszły z przepełnionej szkoły w Kamieniu do Szarleja i już w 1878 r. stała się konieczna rozbudowa szkoły. Od 1899 r. placówka nosiła nr 1. Po rozbudowie w 1904 r. budynek miał trzy kondygnacje, a elewację wieńczył charakterystyczny schodkowy szczyt. W okresie międzywojennym szkoła nosiła im. Królowej Jadwigi, a od 1939 r. Horst Wessel Schule. Od 1942 r. w budynku mieściły się biura gminy Piekary Śląskie powstałej przez połączenie Szarleja i Piekar Wielkich. Z początkiem 1943 r. budynek został zaadaptowany na cele biurowe władz administracyjnych. W okresie PRL-u znajdowała się tam Miejska Rada Narodowa, a elewację zdobił bluszcz. Obecnie w budynku mieści się Urząd Miasta Piekary Śląskie. Elewacja została otynkowana, a szczyt schodkowy przerobiono na trójkątny, który w tej formie zachował się do dziś.
Podpis pod zdjęciem: Szarlej, szkoła nr 1. Zdjęcie powstało na terenie dawnej szkoły w latach 1931-1932 (róg ulic Bytomskiej i Wigury). W tle po lewej kamienice na ul. Bytomskiej 83-85, a po prawej Pałac Karola Ogórka. Osoba zaznaczona krzyżykiem to Władysław Lorc, urodzony 25.06.1924 r. Zdjęcie udostępnił syn Marian Lorc, dziękuję!
Budynek usługowy w miejscu wyburzonego budynku z 1888 r., ul. Bytomska 77, 41-940 Piekary Śląskie
Od 1870 r. na terenie Szarleja, w wynajmowanych pomieszczeniach działała prywatna szkoła dla dzieci ewangelickich i żydowskich. W latach 1887-1888 wybudowano na parceli dworskiej i oddano do użytku 26 sierpnia 1888 r. parterowy budynek szkolny mieszczący jedną klasę oraz mieszkanie nauczycielskie. Ze względu na odpływ ludności ewangelickiej do Niemiec szkoła została w 1922 r. zamknięta. W tym samym roku do budynku wprowadził się Komisariat Policji w Szarleju i pozostał na miejscu do ukończenia budowy nowego, okazałego gmachu w 1930 r. przy ul. Bytomskiej 88. W latach 1929-1930 budynek został rozbudowany i mieścił bibliotekę Towarzystwa Czytelni Ludowych, Stację Przeciwgruźliczą oraz Poradnie dla Matki i Dziecka. W czasie II wojny światowej znajdowała się w nim niemiecka biblioteka ludowa (Volksbücherei) oraz Narodowosocjalistyczna Opieka Społeczna NSV (Nationalsozialistische Volkswohlfahrt NSV). Po wojnie budynek stanowił część Miejskiego Domu Kultury. W latach 1960-1989 pomieszczenia zajmowała przychodnia lekarska, a na piętrze przyjmował dentysta. W budynku gościła również Komenda Hufca Związku Harcerstwa Polskiego, a później otworzył się salon gier będący zmorą nauczycieli pobliskiej Szkoły Podstawowej nr 2. Kolejnymi lokatorami były pizzeria La Strada i pub Raj. Obiekt został zburzony w kwietniu 2013 r. i zrobił miejsce nowemu budynkowi, w którym znajdują się między innymi apteka, bank oraz notariusz.
Miejska Szkoła Podstawowa nr 1, ul. Szpitalna 9, 41-940 Piekary Śląskie
Plany budowy nowej szkoły w Szarleju powstały już w 1909 r.. Szkoła miała posiadać salę gimnastyczną, a w piwnicach kotłownię centralnego ogrzewania oraz mieszkanie woźnego. Łaźnia szkolna miała być odpłatnie dostępna dla każdego mieszkańca. Prace nad fundamentami rozpoczęto w 1912 r., a budynek był gotowy w sierpniu 1914 r. Częściowe oddanie do użytku nastąpiło 6 lutego 1915 r., ponieważ nie była jeszcze gotowa sala gimnastyczna. W latach 1924-1932 w budynku mieściło się Gimnazjum Męskie. Po wojnie działały w nim dwie szkoły: Szkoła Podstawowa nr 1 oraz Szkoła Podstawowa nr 3. Po otwarciu nowej Szkoły Podstawowej nr 2 przy ul. Bytomskiej 81a w 1969 r. Szkoła Podstawowa nr 3 została zlikwidowana. Od 1996 r. jest to Miejska Szkoła Podstawowa nr 1. Mieści się w niej obecnie bardzo dobrze wyposażona w ciekawe eksponaty i pamiątki izba regionalna.
Do wyjaśnienia pozostaje kwestia numeracji szkoły na pocztówce z roku 1918: Gruß aus Scharley O.-S. (Oberschlesien), Katholische Volksschule II – Pozdrowienia z Szarleja Górny Śląsk, katolicka szkoła ludowa II.
Akademicki Zespół Szkół, ul. Gimnazjalna 24, 41-940 Piekary Śląskie
W skład zespołu wchodzą: I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego, III Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych, Policealna Szkoła nr 2. Placówka została założona jako Gimnazjum Komunalne i otwarta 1 września 1924 r. w części budynku obecnej Miejskiej Szkoły Podstawowej nr 1 przy ul. Szpitalnej. Modernistyczny budynek nowej szkoły zaprojektował Karol Schayer, a wykonała firma budowlana Walentego Niedzieli. Oddano go do użytku 12 września 1933 r., nadając mu imię Jana III Sobieskiego. Od 1953 r. w budynku mieściły się Liceum Ogólnokształcące oraz Szkoła Podstawowa nr 2, która w 1965 r. została zlikwidowana. W latach 1962-1991 liceum nosiło imię Władysława Broniewskiego, by w 1991 r. powrócić do postaci króla Jana III Sobieskiego.
Zespół Szkół Techniczno-Zawodowych, ul. Bytomska 81a, 41-940 Piekary Śląskie
Dawna Szkoła Podstawowa nr 2 im. Bohaterów Warszawy rozpoczęła swą działalność w roku szkolnym 1969/1970, a w roku szkolnym 1999/2000 została przekształcona w Miejskie Gimnazjum nr 3. Od 1 września 2012 r. w budynku działała Szkoła Katolicka (aktualnie znajduje się na ul. Bytomskiej 207). Od września 2016 r. mieści się w nim Zespół Szkół Techniczno-Zawodowych, w skład którego wchodzą Zasadnicza Szkoła Zawodowa (obecnie Szkoła Branżowa I stopnia) im. Stanisława Ligonia, nowo powstałe Technikum nr 2, Szkoła Branżowa II stopnia oraz IV Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych. Warto wspomnieć, że w najbliższym sąsiedztwie, przy ul. Bytomskiej 87a, działał niegdysiejszy Ogród Jordanowski w Szarleju, który swoją działalność rozpoczął 1 sierpnia 1938 r. W latach 70. w tym miejscu otwarto również Miasteczko Ruchu Drogowego.
Wyburzony budynek przy ul. Granicznej, Szarlej Miejski (teren obecnej ul. Bytomskiej, Granicznej oraz Parkowej zwany Kolonijo / Colonie Brzezowitz)
Od 1896 r. w wynajętych salach działała tam szkoła. Rosnąca liczba mieszkańców w tej przemysłowej części Szarleja wywołała konieczność budowy nowego budynku szkolnego. Budynek projektanta Konrada Segnitza z Bytomia zbudował Karol Ogórek z Szarleja. Prace trwały od maja 1898 r. do poświęcenia 5 kwietnia 1899 r. Szkoła wzniesiona przy ul. Granicznej w pobliżu przebiegu trasy kolei wąskotorowej miała trzy kondygnacje z poddaszem i dachem dwuspadowym. Placówce nadano nr 2, a uczęszczało do niej ponad 800 uczniów. Szkołę z powodu szkód górniczych zamknięto prawdopodobnie jeszcze w okresie międzywojennym, a dzieci przeniesiono do szkoły nr 3 w Szarleju. Budynek został wyburzony prawdopodobnie w latach 50.
Budynek mieszkalny, ul. Jana Pawła II (Józefka), 41-940 Piekary Śląskie
Pierwsza dwuklasowa szkoła na Józefce, działająca od roku 1875, mieściła się w wynajętych pomieszczeniach w gospodzie Franza Pelki. Ze względu na spory postanowiono wybudować nowy budynek szkolny, który oddano do użytku w 1881 r. W szkole wybudowanej przez przedsiębiorcę budowlanego Karola Ogórka były jedna sala lekcyjna oraz mieszkanie nauczyciela. W 1909 r. budynek szkolny nadbudowano. Widać to na pocztówce z 1912 r. Później dobudowano jeszcze boczne skrzydło. Szkoła działała prawdopodobnie do początku lat 70. Po jej likwidacji w budynku mieściła się filia Miejskiej Biblioteki Publicznej w Piekarach Śląskich, a obecnie są tam mieszkania.
Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 1, ul. Tarnogórska 40 (Kozłowa Góra), 41-945 Piekary Śląskie
Dzieci z Kozłowej Góry korzystały ze szkoły w sąsiednim Radzionkowie, nim w roku 1869 otwarto szkołę w wynajętym budynku kuźni dworskiej. Podjęto decyzję o budowie własnej szkoły i w tym celu nabyto parcelę od Bernarda Musialika (Bernhard Muschalik). Pierwotna placówka została zaprojektowana przez architekta Paula Jackischa, a wybudowana przez mistrza murarskiego Jana Kowolika (Johann Kowollik) z Bytomia w czasie od maja do października 1874 r. Po licznych przebudowach budynek uzyskał w latach 1948-1951 swój obecny wygląd. W skład Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 1 wchodzą Miejska Szkoła Podstawowa nr 3 oraz Przedszkole nr 9.
Opracował Jacek Boroń - Piekary Śląskie w Obiektywie
Fotografie w artykule w większości autorstwa Jacka Boronia, zdjęcia archiwalne częściowo ze zbiorów Izby Regionalnej w Piekarach Śląskich oraz Mariana Lorca.
Wykaz źródeł:
Depa Ł., Głowienkowska L., Ociepka B., Ogrodnik M., Wspomnienia – Jubileusz 50-lecia Szkoły przy ulicy Armii Krajowej 2 w Piekarach Śląskich 1959 – 2009, Piekary Śląskie 2009.
Encyklopedia Piekar Śląskich, praca zbiorowa, Wydawnictwo Prasa i Książka Grzegorz Grzegorek, Katowice 2011.
Knosała J., Parafia Radzionkowska, Katowice 1926.
Kronika Szkoły podstawowej nr 9, lata 1978/79 – 1988/89.
Seidel A. G., Niebo nad granicami, tłum. Andrzej Pańta, B.m. 2001, (oryginał: Himmel über Grenzen, Reutlingen 1998).
Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach, Decyzja w sprawie wpisu do rejestru Zabytków Nieruchomych woj. Śląskiego z dnia 11.02.2025, K-RD.5140.38.2024.MB.
Wysocki E., Monografia Szkoły Podstawowej Nr 8 Specjalnej w Piekarach Śląskich, Praca Kontrolna, rok 1997, kopia rękopis.
https://zs-p2.edu.pl/index.php/historia-szkoly
